Bibliotheek Driehoek Ekeren

De bibliotheek in ere herstellen

De bibliotheek werd gebouwd in 1968 als gemeentelijke openbare bibliotheek van Ekeren. Het gebouw, in naoorlogse modernistische stijl, is sinds 2019 vastgesteld als bouwkundig erfgoed. Vandaag is bib Driehoek de districtsbibliotheek van Ekeren.

De bibliotheek is nog steeds functioneel, maar bouwkundig in middelmatige staat. De statige vliesgevel vertoont grote gebreken. Het mozaïek moet duidelijk zichtbaar gerestaureerd worden. De schil is niet geïsoleerd. De opbouw van de gevel bestaat enkel uit binnen- en buitenblad met luchtspouw zonder isolatie. De technieken zijn verouderd en er is geen ventilatiesysteem. Sommige bouwelementen bevatten nnog asbest.

Naast de zwakke energetische conditie en matige bouwkundige staat van het gebouw, zijn ook de gebruiksruimtes van de bibliotheek toe aan een grondige renovatie. Sommige ruimtes zijn achterhaald in gebruik. Het sanitair is verloederd. De huidige lift is niet rolstoeltoegankelijk. Kort gesteld is de ambitie om de bibliotheek in ere te herstellen, met een inhaalbeweging op het vlak van technieken en duurzaamheid.

Nieuw gezicht in de straat

De gordijngevel, die op niveau +1 en +2 ook uitkraagt, is beeldbepalend voor het bestaande gebouwontwerp. De “gordijnwand” is een mooi gedetailleerd stalen geveldeel, dat echter op verschillende vlakken niet langer voldoet aan de hedendaagse eisen. De gekleurde platen zijn asbesthoudend, het schrijnwerk is niet thermisch onderbroken en de beglazing wordt beschreven als ter plaatse samengestelde dubbele beglazing.

Als restauratieoptie werd gekozen voor het principe van de achterzetbeglazing. Door middel van een tweede schrijnwerkgeheel op niveau +1 en +2 wordt de thermische lijn verplaatst. Op deze manier kunnen we de bestaande vliesgevel restaureren en in de oorspronkelijke staat herstellen. De beperkte thermische kwaliteiten vormen hierbij minder een probleem. De nieuwe beglaasde wand vormt een extra barrière, zowel op het vlak van binnenklimaat als van akoestiek. Tussen het bestaande schrijnwerk en het nieuwe schrijnwerk kan een zonnewering worden geïntegreerd. Ter hoogte van de gesloten panelen kan het nieuwe schrijnwerkgeheel worden uitgeïsoleerd en kan een ventiloconvector worden geïntegreerd. Op de tweede verdieping wordt dit schijnwerkgeheel uitgebreid met een verbreed tablet dat kan dienst doen als extra tafelblad in functie van de verwerking van de boeken, en de ruimte eronder als kastruimte.

Het schrijnwerkgeheel langs de binnenzijde kan worden opgevat als houten schrijnwerk, wat bijgedraagt aan de warme uitstraling van het interieur. De ritmering van de gevel kan worden overgenomen. Het schrijnwerkgeheel dient opengaand voorzien te worden voor schoonmaak en onderhoud.

Voor de ramen op het gelijkvloers wordt gekozen voor een nieuw schrijnwerkgeheel dat op  een iets vrijere manier aansluiting zoekt met de bestaande raamconstructie. Dit laat toe om niet alleen de inkomzone te herontwerpen (na een aantal eerdere aanpassingen), maar geeft het gelijkvloers een meer open gevoel (binnen de nieuwe visie van de bibliotheek als derde plek). Zonnewering kan op deze verdieping langs de interieurzijde geïntegreerd worden in het nieuwe buitenschrijnwerkgeheel. Voor het schrijnwerk gaat de voorkeur uit naar een donkere kleur, naar het oorspronkelijke beeld.

Links en rechts van de gordijngevel wordt de voorgevel gekenmerkt door een kleurrijk, gevelhoog monumentaal glasmozaïek van kunstenaar Herman Wauters. Deze mozaïekgevels zullen gerestaureerd worden.

Een bibliotheek klaar voor de toekomst

Naast het restaureren en renoveren van de bouwkundige staat, wordt de bibliotheekwerking ook vernieuwd. Doorheen de jaren zijn we een bibliotheek anders gaan gebruiken. Waar vroeger boeken uitlenen de voornaamste en vaak enige functie was, is de bibliotheek vandaag veel meer een multifunctioneel gebouw waar ontmoeten en leren voorop staat.

Er zijn nog ruimtes in de bibliotheek van Ekeren die vandaag onderbenut zijn. Het nieuwe ontwerp maakt meer ruimte vrij voor publieke functies. Zo wordt de kelderverdieping een volwaardige ruimte. De bovenste verdieping wordt ook ‘open’ gewerkt voor de gebruikers. Het ontwerp zoekt een balans tussen enerzijds het voorzien en vernieuwen van functionele, hedendaagse werkplekken voor de bibliotheekwerking en anderzijds het voorzien van zoveel mogelijk aantrekkelijke en lichtrijke publieke gebruiksruimtes.