Transformatie Europese Wijk

We maakten een masterplan op voor de transformatie van een portefeuille van 21 gebouwen van de Europese Commissie gelegen in de Europese Wijk, aangekocht door het Fonds Cityforward, beheerd door Whitewood. In samenwerking met de diensten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (Urban, Perspective en BMA) en de diensten van de Stad Brussel en de Gemeenten Etterbeek en Elsene, werd er met Cityforward voor deze transactie een Taskforce opgericht. Het doel is de projecten als één werkbaar geheel te beschouwen. Op die manier kan de gewenste diversificatie van de Europese Wijk gerealiseerd worden, met naast kwalitatieve kantoren ook voldoende residentieel aanbod, winkels en voorzieningen/faciliteiten.

Het ontwerpteam trad op als intermediair om de (stedenbouwkundige) ambities van de publieke overheden en Cityforward zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Het doel was om voor elk van de toekomstige vastgoedoperaties een stedenbouwkundig kader op te stellen dat de ambities en randvoorwaarden voor de herontwikkeling vastlegt, op het vlak van inplanting en stedelijke integratie, densiteit en bouwhoogte, programma en functiemenging.

Er werd gestart met de opmaak van een inventaris van fiches per gebouw om bepaalde kenmerken in kaart te brengen zoals bouwhoogte, densiteit, stedenbouwkundige inplanting, bestaand programma, type structuur, soort gevelopbouw... Dit vormde de basis voor een gebouwencompas. De combinatie van kenmerken en een analyse van de stedenbouwkundige context wezen onder andere uit voor welk programma een gebouw of de plint ervan geschikt zou kunnen zijn. Het is een uitdaging om de standaard diepere en donkere kantoorgebouwen zonder buitenruimte te transformeren tot kwalitatieve woongebouwen. De oefening bracht aan het licht welke gebouwen meer residentieel potentieel bevatten dan andere. Tevens werden de mogelijkheden om de plint van gebouwen te activeren in kaart gebracht in functie van het straatleven en een levendige openbare ruimte.

In functie daarvan werd per gebouwencluster een kader opgesteld met specifieke transformatiestrategieën. Hierin werden ook methodes opgenomen om milieu- en gebruikskwaliteiten van het binnengebied van dense bouwblokken te verbeteren. Het resultaat is een richtinggevend visiedocument dat hulp biedt bij de herontwikkeling van de projecten en daarmee een transitie voor de hele wijk inzet. Door het introduceren van diverse programma’s waarvoor mensen ook (ver)blijven hoeft de Europese Wijk niet langer beschouwd te worden als een monofunctionele pendelwijk. Dat heeft voordelen voor de veiligheid, aantrekkelijkheid, duurzaamheid en dus ook verkoop/huurbaarheid.

De opgave vergde een bundeling van expertise in architectuur, stedenbouw, procesregie, complex stakeholdermanagement en procesbegeleiding, en heeft een aanzienlijke impact op de leefbaarheid van het stedelijke weefsels van Brussel. De studie levert een mooi bewijs van de waardevolle bijdrage voor de toekomst die bestaande gebouwen kunnen bieden.